ငယ္ခ်စ္ေဟာင္းနဲ႔ႏွစ္ေပါင္မ်ားစြာ

စီးေမ်ာသြားခဲ႔ၿပီလား သံလြင္လႈိင္းၾကား ျမဳပ္ထားခဲ႔တဲ႔ ေဝဒနာေတြ ေသြးေပစြန္းရစ္ခဲ႔တဲ႔ ေငြႏွစ္ေသာင္စပ္မွာ ေနၾကာပန္းရုိင္းေတြက စိမ္းကားစြာ လွပေနေလရဲ႕ ။ တကယ္ပဲ သူစိမ္းတစ္ေယာက္ေလလား သံလြင္ေရ ဒီက်ြန္းပင္ အင္ပင္ႀကီးေတြ ျမက္ရုိင္းေတာႀကီးေတြၾကားမွာ လႈပ္ရွားသြားလာႏွစ္မ်ားစြာဟာ ဟုိး ေတာင္တန္းျမင့္ႀကီးေတြ ေငြတိမ္ျဖဴေတြထက္က အိမ္မက္ေတေလေတြပဲလား ဝုိးတဝါးစိတ္ငယ္ ။ အုိ ဒါေပမယ့့္ သည္ေတာလမ္းေလးမွာေတာ႔ ငါတကယ္ျဖတ္သန္းဘူးတယ္ ထင္တယ္ကြယ္ ႏုပ်ိဳတက္ၾကြတဲ႔ ကဗ်ာလွလွ ေလးေတြကုိ သတိရလာတယ္ ။ ရဲေဘာ္ႀကီးသံလြင္ရယ္ ေတာင္က်စမ္းေတြ ကႏၱာရပန္းေတြဝန္းရံခလုိ႔ အၿမဲထာဝရ စိမ္းလန္း ၿငိမ္းခ်မ္းၾကပါေစကြယ္ ။ ပင္မြန္း ( ၂၀၀၈ ခရစ္စမတ္ မယ္စဲ႔ ၿမိဳ႕ )့

* ျျမင္းစီးသူရဲ *

ဒီေန႔မနက္ ေလကို အန္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ပၽြတ္ပၽြတ္ထေနတဲ့ ခြာခတ္ျမည္းမ်ားအေၾကာင္း စဥ္းစားေတာ့ ကိုယ့္မွာ လံုးလံုးလ်ားလ်ားအင္အားတက္လာေပါ့ ။ ကိုယ္ဟာ ရာႏႈန္းျပည့္ မျဖဴစင္ႏိုင္ေပမယ့္ ဝတ္ရံုအနီေရာင္ရဲရဲနဲ႔ ျပန္ေတြ႕ေတာ့ ေပ်ာ္ဝင္လြယ္ျခင္းကို ဂုဏ္ယူမိ ပြဲနဲ႔ ေအာင္ျမင္တန္းဝင္သြားသူတို႔ အခ်င္းခ်င္းနဲ႔ ရွန္ပိန္ရဲ႕ လြတ္ေျမာက္ျခင္းနဲ႔ တန္ဖိုးႀကီး ေဖာ့ဆို႔တစ္ခုကိုဖြင့္လွစ္ျခင္းနဲ႔ ကိုင္စုပ္ေျမႇ ာက္ခ်ီဖို႔ အသစ္တစ္ခုဆီနဲ႔ အဆိပ္ကို တင္ေဆာင္လာခဲ့ပါတယ္ ခနၶာကိုယ္ မာႂကြပ္ႂကြပ္ကို ဆင္ျမန္းႏိုင္တဲ့ ပရိေဒဝဟာ ပိုးေလာက္တို႔ကို ေသေစ ရြက္ႏုတို႔ကို စိမ္းလန္းေစ . . အၾကားအျမင္လမ္းေၾကာင္းတစ္ေလၽွာက္ ဆူးလက္ဖားဖား အရိုးအခက္ဖားဖားမ်ားဟာ ေက်းဇူးရွင္ ကိုယ့္အစာတစ္ျဖစ္လည္း စြန္႔ပစ္စရာ ကိုယ္မစင္လည္း ျဖစ္ရဲ႕ . .။ ၾကည့္မွန္တစ္ခ်ပ္လံုးလံုးနဲ႔ ပိတ္မိေနတဲ့ အနားသတ္ဝိဥာဥ္ကိုကယ္ဖို႔ပါ သူရွင္ ကိုယ္ရွင္ကိုက္ဆြဲနည္းျဖင့္ သံဝါသျပဳျခင္းအၿပီး သေနၶအသစ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ဝင္စားပါေစသား ..။ ဆယ္လြန္ႏိုင္ ( ၁/၁၀/၂၀၁၅)၈:၄၁ ည

" တုိ႔အေရး "

သစ္ရြက္ေၾကြ ဖုိ႔ဆုိ ဒီမွာ ေျခြခ်ရဲတဲ႔ပင္စည္ရွိမွ ဒါကုိစြန္႔လႊတ္စြန္႔စားျခင္းလုိ႔ေတြးေနရုံေလာက္နဲ႔ သမုိင္းတြင္မယ့္အမ်ိဳးအစားထဲ ခပ္တည္တည္နဲ႔ဝင္ထုိင္ေနခဲ႔တာမဟုတ္ဘူး ။ တစ္ေသြးညီ တစ္သားစီလုိ႔ တုိ႔တေတြရဲ႕ရင္ဘတ္ထဲအထိ စီးဆင္း ဒီလုိညီမွ်ျခင္းဟာ အာဏာရွင္သရဲသဘက္လက္က လြတ္ေျမာက္လုိျခင္းကစတယ္ ။ ကုိယ့္ဘဝကုိ ကုိယ္ခ်စ္တယ္ ကုိ္ယ့္ဘဝလုိပဲ သူမ်ားဘဝေတြကုိခ်စ္တယ္ လူကုိလူလုိတန္ဖုိးထားေလးစား လူ႔အသက္တစ္ေခ်ာင္းမကုန္ခင္ လြတ္လပ္စြာရွင္သန္ လြတ္လပ္တဲ႔စီးပြား လူတစ္ေယာက္ရဲ႕အခြင့္အေရး ဘယ္သူဆီက ေပးပါလုိ႔ေတာင္းစရာမလုိေအာင္ ေျပာင္းမယ္ . . . . . ေခတ္အဆက္ဆက္ အဆိပ္မဲ႔ေနရတဲ႔ျပည္သူေတြအတြက္ ေျပာင္းမယ္ . . . . . . . . . က်မ မေသခင္အစုိးရဆီကအာဏာကုိ ျပည္သူေတြလက္ထဲထည့္ေပးခ်င္တဲ႔ ဆႏၵျပည့္ဖုိ႔ ေျပာင္းမယ္ . . . . . . ။ ဘယ္သူေျပာင္းခုိင္းေျပာင္းခုိင္း လုိက္ေျပာင္းစရာ လုိအပ္ခဲ႔တာမဟုတ္ဘူး ကုိယ္အသာရဖုိ႔ထက္ နာေနရတဲ႔ဘဝေတြကုိလွမ္းၾကည့္ ဆီမီးတစ္ခြက္ေအာက္ အသက္ကုိဖက္နဲ႔ထုပ္ထားရတဲ႔ ဘဝေတြကုိစာနာၾကည့္ ကုိယ္ပုိင္တဲ႔သယံဇာတေတြကုိ သူမ်ားေတြလာထုတ္သုံးေနတဲ႔ဘဝေတြကုိ ခံစားၾကည့္ ငါတုိ႔ရဲ႕အိမ္ဦးခန္းမွာ ခြင့္ျပဳခ်က္မပါပဲ ဝင္ထုိင္ေနတဲ႔သူေတြကုိၾကည့္ ကုိယ့္လယ္ ကုိယ့္ယာကုိ စုိးရိမ္စိတ္နဲ႔ ဖက္အိပ္ေနရတဲ႔ ဘဝေတြကုိၾကည့္ . . . ၾကည့္ . . . . . . ၾကည့္ . . . . . . . ၾကည့္ ။ ေဟာဟုိကလမ္းသစ္ႀကီးကေန ေဟာဟုိကတံတားသစ္ႀကီးကေန တုိ႔တေတြ နဖားႀကိဳးတပ္ခံရဖုိ႔ သြားဖုိ႔ရယ္ ငါတုိ႔ကုိယ္ငါတုိ႔ သိကၡာတရားေတြ သြားေရာက္ေရာင္းခ်ဖုိ႔ရယ္ ငါတုိ႔ဆီက လတ္ဆတ္တဲ႔အေသြးအသားေတြသြားေရာက္ပူေဇာ္ဖုိ႔ရယ္ ကဲ . . . . . အဲ႔ဒီလမ္းေတြေပၚေျခခ်လုိက္ရုံနဲ႔ ၾကက္သီးထစရာေကာင္းေလာက္တဲ႔ တာဝန္မဲ႔မႈေတြအျပည့္နဲ႔ ေျပာင္းလဲသြားမႈဟာ ႏုိင္ငံျခားေငြေလးကုိင္ဘူးတာပဲရွိတယ္ ။ တစ္ခါလာလည္း ယူနီေဖါင္းဝတ္လုိက္ တစ္ခါလာလည္း အမ်ိဳးသားဝတ္စုံဝတ္လုိက္ ဘယ္မွာျပည္ေစ့ကြ်န္ ဘယ္မွာလည္းျပည္သူအတြက္ ဘယ္မွာလည္းျပည္သူစကား ဘယ္မွာလည္း ျပည္သူလုိအင္ ဘယ္မွာလည္းျပည္သူအနာဂါတ္ ငါတုိ႔ရုိးသားမႈကုိခုတုံးလုပ္ ငါတုိ႔ရဲ႕ခြင့္လႊတ္စိတ္ကုိ ဖိနင္းလုိ႔ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ႔စကားလုံးေတြလႈိင္လႈိင္သုံးရင္း မွတ္ထား ဂုဏ္ယူစရာဆုိလုိ႔ ကမာၻ႕အဆင္းရဲဆုံး ၂၃ ႏုိင္ငံမွာ အခ်မ္းသာဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္ေနတာပဲရွိတယ္ ။ တုိ႔ျပည္သူရဲ႕အေတြး တုိ႔ျပည္သူရဲ႕အေရး တုိ႔တေတြေသြးေအးလုိ႔မေနသင့္ၿပီမုိ႔ တုိ႔ရတဲ႔အခြင့္အေရးကုိဖမ္းဆုပ္ တုိ႔ႏုိင္ငံအတြက္အလုပ္ လုပ္ၾကရေအာင္ အမ်ိဳးုတုိ႔ ေရ ကဲ . . . . . . . . . . . . ေရြးလုိက္ၾကရေအာင္ ။ စစ္ေသြးအိမ္

´ တုိက္စားခံရျခင္း ကာလမ်ား `

အခ်ိန္ေတြကုန္တယ္ဆုိတာ ျမန္ေပမ့ဲ ငါတုိ ့သယံဇာတေပါတ့ဲ နုိင္ငံမွာမွ အာဏာရဲ ့ အရုဳးအမူးေတြ ေနရာလုက်ခ့ဲရတယ္။ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ထက္ လူထုေတြရဲ ့ လွပတ့ဲေမတၱာတရားဟာ ဖိနွိပ္မွ ုေအာက္မွာ လွလွပပနဲ ့ကုိ ဂရုဏာဆန္ခ့ဲ။ အျငိဳးမ်ားတ့ဲ ရာသီခြင္ရဲ ့ ၾယတရာေခ်မွ ုတစ္ခုလုိ ့လဲ ဆုိလုိနုိင္တယ္။ အပ်ိဳရည္မပ်က္ေသးတ့ဲ ဖိနွိပ္မွ ုတရားေအာက္က အာဏာေတြတည္ျမဲေနတ့ဲ ကႏၲာရၾကီးတစ္စု ေပ်ာက္ပ်က္သြားခ်င္ယုံ။ ဒါကုိ ျပည္သူမွားသလား ယူသူမွားသလား အစအဆုံး ရွင္းျပ။ တုိ ့ေလ်ွာက္တ့ဲလမ္းဟာ ငါတုိ ့အသက္ရဲ ့ထက္ဝက္ မင္းတုိ ့စုေဆာင္းခ့ဲတ့ဲ ခဲယမ္းလက္နက္ထက္ေတာ့ ျပန္ထက္ဝက္က်ရင္က်လိမ့္မယ္။ ဒီအရာၾကီး ဒီနွစ္ရွည္စီမံကိန္းၾကီး နဲ ့ ခုထိ အတုိက္အခံနဲ ့စလုိ ့ ငါတုိ ့ဘဝဟာ ေတာေတာင္ထဲက်င္လည္ခ့ဲရ... ငွက္တစ္သုိက္နားလဲ ခ်ိဳးကူခ့ဲရ... မ်က္ရည္ေတြတည္ခင္း အေမွာင္အမဲၾကားမွာ ေသြးစက္ေတြနဲ ့တုိက္ရင္း။ အ့ဲလုိမ်ိဳး အတိတ္ဆုိးမွာ ရင္နာခ့ဲရရင္း ဒီအေရး ဒီ့ထက္ဆုိးမယ္ေတြးပီး အာဏာကုိအံတုခ့ဲတာ ခုၾကည့္ေလ ငါ့လက္ဖမုိးနုနုေတာင္ မရွိေတာ့ဘူး။ ဒီလာဘ္စားေကာင္ေတြကုိ က်ိန္စာမတုိက္ သူ ့သံသရာနဲ ့သူပါ ေျမမ်ိဳမ့ဲ လူပါးဝေတြပဲ ခနထားလုိက္။ သံေခ်းတက္ေနတ့ဲ အမာရြတ္ေတြပါ ဒီေခတ္အခ်ိန္ကုိေရးရင္ နုိင္ငံရဲ ့ေျမပုံမွာမွ ငါတုိ ့ျမင္ရခဲတ့ဲ ေရနံ/ဓါတ္ေငြ ့/လ်ွပ္စစ္/သတၲဳ/ေတြနဲ ့ လူတစ္စုအတြက္ ျပည္ပမွာ ျပည့္လ်ွံေနတယ္။ မနက္ကထြန္းလုိက္တ့ဲ ေနအလင္းေရာင္မွာေတာင္ ငါတုိ ့ဟာ မွ ုိတက္ေနရသလုိ ဘဝ။ ငါတုိ ့ သမုိင္းသံမွာ... ငါတုိ ့ မ်က္ရည္ၾကီးေပါက္မွာ... ငါတုိ ့ ေသြးအလူးလူးမွာ... ငါတုိ ့ ေျပာင္းလဲျခင္း မွတ္တုိင္နားမွာ. သိပ္လွပနူးည့ံတ့ဲ မနက္ျဖန္တုိင္း ပြင့္မ့ဲအလွတရားေတြကုိ ဆက္ၾကစုိ ့ အနာဂါတ္ဆုိတာၾကီး တရြရြ ညြန္ ့လူးလာလိမ့္မယ္။ K.Y.L

` အမွန္ဆိုတာ သတ္ပံုလြဲျခင္းတမ်ိဳး ´

အမွန္တရားဆိုတာ ဘယ္ကိုင္းနဲ႕ျငိျငိ ဖတ္ လို႕မရေအာင္ပ်က္စီးသြားတယ္လို႕ေတာ့မရွိပါဘူး ရြာျပင္မွာလည္းေနပူတာဘ ဲေလ လိုသူ နဲ႕ မလိုသူအေတြးၾကားမွာ ကိုယ္ရည္စူးမိတာေတာ့ တာဝတိ ံသာခ်ည္းဘဲ ေပါ့ ့ လူတိုင္းနားေတြမွာအေပါက္နွစ္ေပါက္နဲ႕ဆိုတာမ်ိဳး ေကာက္လိုက္တဲ႕ေျခရာမွာ တံဆိပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ထြာျပၾကတယ္ လိုက္တိုင္းၾကတယ္ ေကြ႕ေကာက္ျခင္းဆိုတာ လမ္းဘဲတဲ႕ နားလည္း အရည္မလည္ လူလည္းအရည္ေပ်ာ္ လမ္းၾကံဳေလး ဆိုရင္းနဲ႕ တေယာက္နဲ႕တေယာက္ အရွဳပ္ေတြလက္စားေခ်ထည့္ထည့္ေပးၾကတယ္္ မျမင္ခ်င္ေတာ့ဘူး မလိုခ်င္ေတာ့ဘူး မေတာင့္တေတာ့ဘူး ဗေရာ္နီကာေျပာတဲ႕ ''ရယူမႈ႕လြန္ကဲလြန္းရင္ ေနေရာင္ျခည္ေတာင္မီးေလာင္က်ြမ္းနိုင္တယ္'' ေျခေထာက္ရဲ႕ ေျခေထာက္ကိုထူးခတ္ ဘယ္နဲ႕ညာ နဲ႕ျပိဳင္ေျပးခိုင္း ဘဝ ဘဝ ဘဝ မ်ားစြာေသာဘဝေတြရဲ႕ ဒါဏ္ရာေတြ ေခါက္သိမ္းဖို႕ မီးပူတိုက္ျခင္းခံရ ပူပါတယ္ဆိုမွ ကိုယ့္ထြန္ကိုယ္ထင္းစိုက္ ကိုယ္ပိုင္ေတြလည္းတေစၦေျခာက္ျခင္းခံေနရ ရွည္လ်ွားတဲ႕ ဝတ္ရံုတထည္ေတာင္ အေညွာ္ေရွာင္ရင္း ေဝးရာကိုေျပးထြက္သြား တကယ္ေတာ့တိတိပပေျပာရမယ္ဆို ေနညိဳခ်ိန္နဲ႕ေနဝင္ခ်ိန္ၾကားထဲမွာ ကြာျခားမႈ႕ေလးတခုရွိတယ္ ''မင္းတို႕လည္းရူးလို႕ရတယ္''ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ ။ ေသာ္ေနဇင္

`စပ္မိစပ္ရာ ဦးတည္ရာ´

ကဲ . . . ပိတ္သတ္ႀကီးေရ အဲ့ ဟုတ္ေသးပါဘူး ။ တခါလာလည္းေခ်ာင္ပိတ္ ရုိက္သတ္ ေနာက္တစ္ခါ လည္းေခ်ာင္ပိတ္ရုိတ္သတ္ဆုိေတာ့ ပရိတ္သတ္ဆုိတဲ့စကားလုံးေတာင္ မွားကုန္မေပါ့ ။ တကယ္ေခၚလုိက္တာ က အာလုပ္စကားပါ ပရိတ္သတ္ႀကီးေရလုိ႔သာအမွန္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ။ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕စုံစမ္းစစ္ေဆးစရာမလုိ ေအာင္ တလက္စတည္းရွင္းလုိက္ပါရေစလုိ႔ ။ ေတာ္ေတာ္ၾကာ အက်င့္ေတြပါေနတဲ့လက္အစုံေတြေၾကာင့္ တုိ႔ ျပည္သူေတြမ်ား အဲ့အက်င့္ေတြစြဲေနမလားလုိ႔ရယ္ စုိးစိတ္ခုိးထိတ္ေလးနဲ႔မုိ႔ ခြင့္လႊတ္ပါဗ်ာ ။ ေလရွည္ ေပရွည္ မိဘျပည္သူမ်ားခင္ဗ်ားလုိ႔ က်ေနာ္လည္း ေလသံလုိက္လုိ႔ ေခၚၾကည့္လုိက္ခ်င္ပါတယ္ ။ စလုံးေရးစထားၿပီဆုိ ေတာ့ကာ အျဖစ္အပ်က္တုိ႔က မၾကာခင္လာေတာ့မယ္ဆုိတဲ့သေဘာဆုိတာ မိဘျပည္သူမ်ားသိၾကၿပီးသားပဲ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္ ။ က်ေနာ္အေနနဲ႔ မိဘျပည္သူမ်ားကုိ တင္ျပလုိတာကေတာ့ အေနာက္ေတာင္မုန္သုန္ေလက တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ တုိက္ခတ္တယ္ဆုိတဲ့ေနရာမွာ လုိအပ္တဲ့အေနအထားကိုရဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕တြင္းထြက္သယံ ဇာတလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရတဲ့ ဂါထာ မႏၱန္ အင္းေတြစီရင္ၿပီး ေနရာတက် အခ်ိန္တက် ရြတ္ဖတ္စီရင္ေပးမွသာလွ်င္ မိ ဘျပည္သူမ်ားအတြက္ အဆင္ေျပေသာဘ၀တစ္ခုကုိ ရရွိႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲ့ဂလုိ ရြတ္ဖတ္ေနခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အိမ္နီးျခင္းမိတ္ေဆြေတြကေန ပါတ္၀န္းက်င္မွာရွိေနတဲ့အမႈိက္ေတြကုိ ဘူဒုိဇာစက္ႀကီးေတြသုံး လုိ႔ရွင္းလင္းေပးမွာပါ ။ ထုိအတြက္ေၾကာင့္ ခုလုိအင္မတန္ခ်စ္ၾကည္စရာ မိတ္ေဆြစစ္ မိတ္ေဆြမွန္ကုိ ရထားတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာဆုိၿပီး ကမာၻအလယ္မွာ ၀င့္ၾကြားထည္၀ါႏုိင္ေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္ ။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ မ်ိဳးဆက္ေတြအတြက္ လက္လႈပ္ေျခလႈပ္ ေထာင္ထဲခ်ဳပ္ မူ၀ါဒအရ အဆင့္ဆင့္စီမံကိန္းကုိ လည္း ႏုိင္ငံျခားမွတတ္သိပညာရွင္မ်ားကုိေခၚယူငွားရမ္းၿပီး အေကာင္ထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ေနတာဆုိရင္ျဖင့္ ခုဆုိ အေတာ္ေလးခရီးေပ်ာက္ခဲ့ပါၿပီ ဒီအတြက္ အိမ္ေတာ္ရာစီမံကိန္းႀကီးကုိ စြန္႔လႊတ္လုိက္ရၿပီျဖစ္ သလုိ အနာဂါတ္သူရဲေကာင္းေလးမ်ားေမြးထုတ္မယ့္ အေပါက္ကုိလည္း ေသခ်ာရွင္းလင္းေဆာင္ထားၿပီးျဖစ္ပါ တယ္ ။ ဟဲဟဲ တကယ္မထင္ၾကပါနဲ႔ ။ ဦးတည္ရာေလ်ာက္ေျပာေနတာပါ ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ဒီလုိဦးတည္ရာ ေလ်ာက္ေျပာရင္း ဘာလုိလုိနဲ႔ သမၼတသက္တမ္းငါးႏွစ္ျပည့္လုိ႔ ေနာက္ထပ္ေရြးေကာက္ပြဲေတာင္ ေရာက္လာ ေတာ့မွာပါလား ။ ဒါေၾကာင့္ထင္တယ္ က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ လုပ္ငန္းခြင့္သုံးဦးထုပ္ေတြကုိ ဆုိင္ကယ္စီးဦးထုပ္လုိ႔ အထင္မွားၿပီး လူေတြေဆာင္းသြားတာကုိး ။ အုိကြယ့္ . . . ယဉ္အႏၱရယ္ကင္းရွင္းေရးဆုိၿပီး ဆုိင္ကယ္စီးဦးထုပ္ မေဆာင္းရင္ ဒဏ္ေငြ ငါးေထာင္ေဆာင္ခုိင္းတဲ့အထဲ လုပ္ငန္းခြင္သုံးဦးထုပ္ေဆာင္းလွ်င္ရ၏ ဆုိတာ ဘယ္နား ကကပ္ၿပီးျဖည့္စြပ္လုိက္လည္းမသိလုိက္တာတကယ္ ။ မသိဆုိ တစ္ေယက္ငါးေထာင္ဒဏ္ေငြေတြလည္း ( ဒီၾကားထဲ ဒဏ္ေငြပြဲစားရတဲ့ ေငြေတြလည္း ) က်ေနာ္ၾကားဘူးတာက ေရွွွွွွွ႕ေနေပးေငြ ၾကက္ေသာက္ေရလုိ႔ပဲ ၾကားဘူးတာ ။ ခုဒဏ္ေငြေဆာင္ေငြ ၾကက္ေသာက္ေရလုိ႔ေျပာရမလုိလုိ ။ ခက္တာက အႏၱရာယ္ ကင္းမကင္း ေတာ့မသိဘူး ။ ေသလုိက္ၾကတာကေတာ့ အတုန္းအရုံး ။ တစ္ေန႔ထက္ တစ္ေန႔ တစ္ေနရာမဟုတ္တစ္ေနရာ ျဖစ္ေနၾကတာ ျဖစ္ရုိးျဖစ္စဉ္မႈခင္းတစ္ခုပါလုိ႔ အပုိင္းထဲက အႆုဘပြဲစားႀကီးလုိ ခပ္တည္တည္၀င္ေျပာ ၾကည့္တာလုိ႔မွတ္ ။ ဘာတဲ့ျပည္သူေတြအဆင္ေျပာေခ်ာေမြ႕ေစေရးဆုိလားၾကားမိတယ္ ။ အဆင္ေျပမေျပေတာ့ မသိဘူး ။ တစ္ႏုိင္ငံလုံးဆက္သြယ္ေရးကြန္ယက္ေတြမွာ ဖုန္းေလး၀ယ္သုံးမိရင္း ဖုန္းကဒ္ပ်က္သြားမိပါတယ္ ။ အကန္းကေတာ့ခံလား ကန္ေတာ့ခံလား ကန္ၿပီးေတာ့ ေတာ့ခံလား လဖက္ရည္ဖုိးဆုိလား ၾကားထဲကဖက္ကုိ ျဖဳတ္ထားတဲ့အရည္ဖုိးဆုိလား ကုိယ္ေရႊတုိင္းရုံးႀကီးကုိ ငါးေခါက္ေလာက္ စီးေတာ္ေရာက္လုိက္ရတယ္ ။ အုိမီတုိဖူ လုိ႔သာေျပာလုိက္ရင္( ရက္ပုိင္းအတြင္းေသဒဏ္ေတာင္လြတ္တယ္ဆုိတာမသိခဲ့လုိ႔ ) ( ေက်းဇူးရွင္ အစစ္ႀကီးေတြမွန္းေတာ့သိေပမယ့္ ) ဒီေလာက္စူပါ၀ါ M150 ျဖစ္ေနမွန္းမသိခဲ့လုိ႔ ) ခ်က္ျခင္းရခ်င္ရမွာ ။ အာ့ဂလုိအသိပညာကႏုံ႔ အတတ္ပညာကညံ့ျဖင္းခဲ့ေလေတာ့ လႊဲ တဲ့ အခါလည္းလြဲေပမေပါ့လုိ႔ ဆရာနီကုိရဲ ရဲ႕အေမြကုိဆက္ခံလုိက္ရင္း အမေလး မၾကည္ျပာရဲ႕လုိ႔ေတာင္ ဆုိလုိက္ခ်င္ပါရဲ႕ ။ ဟလုိၾကားလား ဟလုိၾကားလားဆုိတဲ့ ဖုန္းစကုိင္လုိက္တဲ့အသံဟာဆုိရင္ျဖင့္ ကမာၻေက်ာ္ရပ္ ဂီတအဆုိရွင္ 50 CENT ကဆု္ိလုိက္တာ ကမာၻဂီတ ဂရမ္မီ ဆုေပးပြဲႀကီးမွာ နံပါတ္တစ္ခ်ိတ္လုိ႔ ဆုအႀကီးႀကီးရ သြားတယ္ဆုိပဲ ။ ဒါေပမယ့္ ဒါကုိ ဒီကလူေတြမသိလုိက္ၾကဘူး ။ အေၾကာင္းက ဟဲလုိၾကားလား ဟဲလုိၾကား လားဆုိတာကုိ ထုိပုဂၢဳိလ္က အိမ္ထဲကေန ျမန္မာႏုိင္ငံကုိဖုန္းဆက္လွမ္းေျပာလုိက္ရင္း အသက္ရႈရပ္ ၿပီး ဆြံ႕အ နားမၾကားျဖစ္သြားလုိ႔ပါတဲ့ကြယ္ ။ အဟစ္ အဟစ္နဲ႔ အစကုိျပန္ရစ္ၾကည့္ရမယ္ဆုိရင္ ဒီမုိကေရစီရရွိေရး တုိ႔အ ေရးလုိ႔ေတာင္းဆုိခဲ့တာကျဖင့္ အင္းၾကားထဲက အခ်ိန္ကာလေတြမွာစည္ကမ္းျပည့္၀ေအာင္တည္ေဆာက္ ။ မလုိအပ္တာေတြ ဖယ္ ။ လုိအပ္တာေတြကယ္ရင္း အခုေတာ့တကယ့္ဒီမုိကေရစီလမ္းစဉ္နဲ႔အညီ ေရြးေကာက္ ပြဲ ႀကီးက်င္းပရန္ ဘာမ်ားလုိေတာ့လုိ႔တုန္း ။ ေလ်ာက္ခဲ့ရတဲ့လမ္းေတြမွာျဖင့္ လမ္းေတြေကာင္းေကာင္းေလ်ာက္လုိ႔ ရေအာင္ ေတာမွန္သမွ်ရွင္း ။ ေတာင္မွန္သမွ်ၿဖိဳ ၿပီး လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေကာင္းမြန္ေစခဲ့ၿပီ ။ ဒီလုိလမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးေတြေကာင္းမွ တစ္ေနရာနဲ႔တစ္ေနရာ ကူးလူးဆက္ဆံႏုိင္မွာျဖစ္ၿပီး ထိေတြ႕မႈမ်ားလာတဲ့အခါ က်ေတာ့ ျပည္မနဲ႔ေတာင္တန္း ရင္းႏွီးခ်စ္ၾကည္မႈေတြမ်ားလာမေပါ့ ။ ဟုတ္ေပဘူးလား ။ ကဲအမ်ိဳးတုိ႔ေရ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးရေအာင္ ခင္ဗ်ားတုိ႔ခရီးသြားႏုိင္ဖုိ႔ ခင္ဗ်ားတုိ႔အိမ္ေတြကုိ က်ဳပ္တုိ႔ထိန္းသိမ္း ေပးထားမယ္ ။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ေျမယာေတြကုိ က်ဳပ္တုိ႔ထိန္းသိမ္းေပးထားမယ္ ဟလား ။ ေစတနာပါ ။ ေစတနာပါ ။ ေလာကပါလတရားနဲ႔အညီ ကုိယ့္အမ်ိဳးအျခင္းျခင္း ကူညီေဖးမရမယ့္တာ၀န္ရွိတယ္ မဟုတ္လား ။ အဲ့ေတာ့ ခင္ဗ်ားတုိ႔ခရီးသြားပါ ။ ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးမႈကုိ က်ဳပ္တုိ႔တေတြရယူႏုိင္မွ က်ဳပ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕အနာဂါတ္ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းမွာ မဟုတ္လား ။ ဒါက်ဳပ္တုိ႔ရဲ႕ေစတနာပါ ။ ခင္ဗ်ားတုိ႔အတြက္ စြန္႔လႊတ္စြန္႔စားၿပီး က်ဳပ္တုိ႔ေပးခဲ့တဲ့ ေစတနာပါ ။ တစ္ခုေတာ့ရွိ တယ္ ။ ေစတနာဆုိတာကုိ လက္မခံခ်င္ေနပါ ။ မေစာ္ကားပါနဲ႔ ။ က်ဳပ္တုိ႔ဟာျပည္သူလူထုရဲ႕အတြက္ က်ဳပ္တုိ႔ ဟာျပည္သူလူထုရဲ႕ အသက္အုိးအိမ္စည္းစိမ္ဟူသမွ်ွကုိ စြန္႔လႊတ္ၿပီး အသစ္တည္ေဆာက္ထားတာပါ ။ ျပည္သူ လူထုဆုိတာ က်ဳပ္တုိ႔ကုိခုိင္းဖုိ႔ဆုိရင္ က်ဳပ္တုိ႔ခုိင္းတာကုိအရင္ဆုံးလုပ္သင့္ပါတယ္ ။ ခုဆုိရန္ကုန္မန္း အျမန္ လမ္းမႀကီးဟာဆုိရင္ျဖင့္ ေအာင္ျမင္မႈမွတ္တုိင္တစ္ခုလုိ႔သမုိင္းေရးထုိးရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲ့ပါတ္၀န္းက်င္မွာရွိ ေနတဲ့ရြာေတြကုိပါၾကည့္လုိက္ ။ အရင္ကဆုိ သစ္နဲ႔ေဆာက္ထားတဲ့အိမ္ေလးေတြကေန ေဟာခုဆုိ တုိက္တာ ေနအိမ္ေတြေဆာက္လုပ္လာတဲံ့အထိ အျမင္ေတြပြင့္လင္းသြားခဲ့ၿပီ ။ ခုဆုိ က်ဳပ္တုိ႔တေတြ ဂုဏ္ယူလုိ႔ရေနၿပီ ။ ကမာၻ႕အဆင္းရဲဆုံး ၂၃ ႏုိင္ငံထဲမွာ အခ်မ္းသာဆုံးျဖစ္ေနခဲ့တာဒါေတြေၾကာင့္မဟုတ္လား ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေန တတ္ရင္ေတာ့ေက်နပ္စရာေတြခ်ည္းပဲ ။ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံႀကီးေနာက္ စစ္တပ္ကအာဏာလြဲေျပာင္း ယူခဲ့တာကလည္း တာ၀န္ယူမယ့္လူေတြ တာ၀န္ယူႏုိင္တဲ့အစုိးရမရွိေတာ့လုိ႔ တာ၀န္၀င္ယူေပးခဲ့ရတာပါတဲ့ ။ အဲ့ ဒါေၾကာင့္ေျပာတာေပါ့ ။ ေနတတ္ရင္ေက်နပ္စရာပါဆုိတာ ။ အဲ့ဒီလုိေနတတ္ဖုိ႔ဆုိတာလြယ္တာမွမဟုတ္တာ ေနာ္ ။ ခုတေလာ ဖဲႀကိဳးေတြ ပလူပ်ံေအာင္တက္လာေနတာကလည္း မေနတတ္လုိ႔ျဖစ္တာဆုိပဲ ။ ဟုိက တရား ၀င္၀န္ႀကီးဌာနက လွမ္းေတာင္းလုိ႔ေပးရတာကုိမ်ား ဖဲႀကိဳးေတြထုိးေနရေသးတယ္လုိ႔ ။ ခက္ေတာ့တာပဲကြယ္ ။ျပည္သူေတြဆုိတာက ပညာေတြတတ္ေအာင္သင္ေပးထားတာမဟုတ္ေတာ့ ျပည္သူေတြထဲကလူေတြခန္႔လုိ႔မ ရႏုိင္တာကုိ မသိၾကဘူးနဲ့တူပါတယ္ ။ ဒါေရး ဒါက်က္ ဒါေျဖ ။ ဒါတုိ႔ေျပ ဒါတုိ႔ေျမ ဆုိၿပီးျပန္ၾက ။ အဲ့မွားလုိ႔ ျပန္လုိ႔ မရေသးဘူး ။ အတန္းပုိင္ဆရာမဆီ က်ဴရွင္သြားတက္ရဦးမယ္ ။ ၿပီးမွျပန္ရမွာ ။ ဗလငါးတန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ဖုိ႔ ဆရာမ အိမ္ကုိေျပးၾကပါစုိ႔ ။ ဟိဟိ ။ လာမတက္ေခ်ဘူးလား ။ ရတယ္ေလ ။ အတန္းထဲမွာ ရွိစုမဲ့စု အာဏာ ေလးျပလုိက္မေပါ့ ။ ၿပီးေတာ့ေျပာေသးတယ္ အာဏာရွင္လက္ေအာက္ကေန လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔ဆုိလား ။ ၾကားမိလုိက္သလုိလုိပဲ ။ ဒင္းတုိ႔မေကာင္းလုိ႔ ငါတုိ႔ဒီဘ၀ ေရာက္ေနတာလုိ႔လည္း ၾကားမိသလုိလုိပဲ ။ ဧကႏၱ အိမ္က ခင္ပြန္းသည္ႀကီးကုိ ေစာင္းေျပာတာပဲျဖစ္မယ္ထင္တယ္ ။ ခက္ေခ်ၿပီ ။ တုိ႔ႏုိင္ငံ ဥေသွ်ာင္ႀကီးေတြကုိ ဒီလုိေလွာင္ေနစရာလား ။ တစ္သက္တစ္ကၽြန္းက်တာ ရွစ္ရက္နဲ႔ျပန္လြတ္တာဘာျဖစ္လည္း ။ ဥပေဒအရလုပ္ တာေလ ။ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေသနတ္နဲ႔ပစ္တာဘာျဖစ္လည္း ဥပေဒအရလုပ္တာေလ ။ လယ္တီသိမ္ဖ်က္ တာဘာျဖစ္လည္း ဥပေဒအရလုူပ္တာေလ ။ သံဃာေတြ မီးေလာင္ဗုံးနဲ႔ပစ္တာဘာျဖစ္လည္း ဥပေဒအရ လုပ္ တာေလ ။ ငါးေလာင္ၿပိဳင္လူသတ္မႈလား ဘာျဖစ္လည္း ဥပေဒအရလုပ္တာေလ ။ေက်ာင္းသားေတြေထာင္ထဲ ထည့္တာလား ဘာျဖစ္လည္း ဥပေဒအရလုပ္တာေလ ။ ကုိပါႀကီးသတ္ခံရတာလား ဘာျဖစ္လည္း ဥပေဒအရ လုပ္တာေလ ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အစုိးရကလုပ္တယ္ဆုိမွတ္ထား ဥပေဒအရလုပ္တာလုိ႔ ။ ဘာလုိ႔လည္းဆုိေတာ့ အဲ့သူတုိ႔ေျပာေျပာေနတဲ့ ဥပေဒဆုိတာႀကီးက ျပည္သူနဲ႔မဆုိင္ ျပည္သူနဲ႔မပက္သက္ ျပည္သူကုိလုိအပ္ရင္ လုိ အပ္သလုိ ေထာင္ထဲထည့္လုိ႔ရေအာင္လုပ္ထားတဲ့ သူတုိ႔ပုိင္ပစၥည္းျဖစ္ေနလုိ႔ေပါ့ ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျပည္သူႀကီးတုိ႔ေရ မေက်နပ္လည္းေက်နပ္လုိက္ ။ ေက်နပ္လည္း ေက်နပ္လိုက္လုိ႔မေျပာေပါင္ ။ အားလုံးက ကုိယ့္ေဒါသနဲ႔ကုိယ္ပဲ ။ ကုိယ္ျဖစ္ကုိယ္ခံ ။ ကုိယ္မွန္ ကုိယ္ထုု ။ ေဟ့ခ်ဟ ဆုိၿပီး လက္သီးလက္ေမာင္းတန္းမယ္မႀကံနဲ႔ ေရွ႕သုိ႔လွမ္း ခ်ီ ျမန္မာျပည္ ေနာက္ကုိျပန္ၾကည့္ဘာမွမရွိ ဆုိတဲ့ ေၾကာ္ျငာကုိ ကေလးေတြျဖည့္ဆုိေနၾကသလုိပဲ ေျပာလုိက္ပါရ ေစလုိ႔ ။ ရြာလည္ေက်ာင္းကေဖသံေခ်ာင္း

ေကာလိယ ဒုိက္ဦးသမုိင္းအက်ဉ္း

ဒိုက္ဟူေသာစကားမွာမြန္စကား”ဍာ္”ကိုျမန္မာအသံထြက္ျဖင့္ေခၚရာမွ ”ဒုိက္”ဟုျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ေရဟုအဓိပၸါယ္ရသည္။”ဦး”မွာမြန္စကား”ဟဦး”ကိုျမန္မာအသံျဖင့္ေခၚရာမွ ”ဦး”ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ လွ်ံျခင္း၊ႀကီးျခင္းဟုအဓိပၸါယ္ရသည္။ ထုိေၾကာင့္ဒိုက္ဥးီ္၏အဓိပၸါယ္မွာေရလွ်ံျခင္းေရႀကီးျခင္းတနည္းအားျဖင့္ ေရဖုံးလႊမ္းရာအရပ္ဟုဆုိရေပမည္။ ေနာက္တမ်ိဳးေျပာၾကသည္မွာ ၁၈၇၈ခုႏွစ္တြင္ရန္ကုန္မွၿပြန္တန္ဆာအထိ မီးရထားလမ္းေဖါက္လုပ္ရာတြင္ယၡဳဒိုက္ဦးတည္ေနရာ၌အုိးအိမ္မ်ားမရွိပဲႏွင့္ ႏွစ္ထပ္ဘူတာရုံေဆာက္လုပ္ခဲ့သည္။ ထုိေၾကာင့္ပတ္၀န္းက်င္ေက်းရြာမ်ားျဖစ္ေသာဖေအာင္၀ဲ၊ ေဖာင္ေတာ္သီ၊ကမာဖရုံ၊ကတုတ္၊ရွမ္းစု၊ဆာပါၿခဳံ၊ေရႊအင္ဒုံ၊ ဆင္စခန္း၊ဖေအာင္းစုရြာမ်ားမွခရီးသြားလုိသည္႕အခါဆုိက္ဆုိက္ ၿမိဳက္ၿမိဳက္ဦးတုိက္လာရ၍ ဆုိက္ဦး၊တုိက္ဦးမွ ဒိုက္ဦးျဖစ္လာသည္ဟုဆုိသည္။ အေထာက္အထားအျဖစ္ပထမဦး ဆုံးၿမိဳ႕ပိုင္ဦးေအာင္ေက်ာ္၏သမီးအုတ္ဂူတြင္တုိက္ဦးဟုေရးထုိးထားသည္ကိုေတြ႔ရသည္။ တရုတ္တန္းလမ္းယၡဳေအာင္ခ်မ္းသာလမ္းမွစတင္၍လူေနအိမ္မ်ားစတင္ေပၚေပါက္လာသည္။ ဒိုက္ဦးရြာကိုဒရယ္မီးရြာသူႀကီးဦးလယ္ေရာက္ကပူးတြဲ၍စတင္အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ ၁၉၀၈ခုႏွစ္တြင္ၿမိဳ႕အဆင့္သို႔တုိးၿမွင့္သည္။ ဆုိၾကသည္မွာေရွးဘုရင္မ်ားလက္ထပ္လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း(၁၀၀၀)ခန္႔က ”သစ္ထိန္ညင္”ဟုအမည္တြင္ခဲ့ၿပီးအမတ္ႀကီးဟန္အပုိင္စားရေသာရြာဂါ မျဖစ္သည္။ တည္ေနရာ၊အက်ယ္၀န္း ေျမာက္လတီၱတြဒ္ ( ၈၇ံ၊၅၀ ) ၊အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီက်ဳ႕ ( ၉၇ံ၊၄၈ )တြင္တည္ရွိ ကားလမ္းမုိင္တုိင္အမွတ္ ( ၇၀ ၊ ၀ )မွ( ၈၈ ၊ ၀ )ထိ ရထားလမ္းမုိင္တုိင္အမွတ္ ( ၆၆ ၊ ၀ ) မွ ( ၈၄ ၊ ၁၄ ) အထိႏွင့္အလ်ား(၂၆)မုိင္ ၊ အနံ (၁၉)မုိင္။ဧရိယာစတုရန္းမုိင္ ( ၄၇၉.၀၃ )ႏွင့္( ၃၁၈၀.၉၇ )ဧကရွိသည္။ အေရွ႕ဘက္တြင္စစ္ေတာင္းျမစ္၊အေနာက္ဘက္တြင္ပဲခူးရုိးမႀကိဳး၀ုိင္းသစ္ေတာ ေတာင္ဘက္တြင္ပဲခူးၿမိဳ႕၊ေျမာက္ဘက္တြင္ျပြန္တန္ဆာၿမိဳ႕တုိ႔တည္ရွိသည္။ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္(၉)ရပ္ကြက္၊ေက်းရြာအုပ္စု(၄၄)၊ေက်းရြာငယ္ေပါင္း(၁၇၈)ရြာတုိ႔ပါ၀င္သည္။ ၁။ပုဂံကြဲ ၂။အုတ္သွ်စ္ကုန္း ၃။စစ္ဗုိလ္ႀကီး ၄။ေတာင္သလဲေျမာင္ ၅။ေမွာ္အင္း ၆။ဗ်က္ႀကီး ၇။ဆာပါၿခဳံ ၈။ဒုိးတန္း ၉။ဆင္ဇလုပ္ ၁၀။မရမ္းေခ်ာင္း ၁၁။ပ်ဥ္ပုံေလး ၁၂။တေကာင္း ၁၃။ေရႊအင္ဒုံ ၁၄။ကလိ ၁၅။ဒရယ္မီး ၁၆။ကမာဖရုံ ၁၇။ဖေအာင္းစု ၁၈။ကၽြန္းကုန္း ၁၉။သေျပတန္း ၂၀။သရက္ေတာ ၂၁။သဲေတာ ၂၂။အိမ္ေျခေလးဆယ္ ၂၃။ဖေအာင္၀ဲ ၂၄။ပႏြတ္ ၂၅။သုံးခြ ၂၆။မဂ္လြန္း ၂၇။ပုကိုင္ ၂၈။ေဖာင္ေတာ္သီ ၂၉။ေပါက္တပင္ ၃၀။ပ်ဥ္းမလြင္ ၃၁။ရွမ္းစု ၃၂။ပသြယ္ ၃၃။အင္းသဇင္ ၃၄။ပြဲတေမာ့ ၃၅။ကံကေလး ၃၆။ဂုံညင္းတန္း ၃၇။ေဘာနီ ၃၈။ဗ်ိဳင္းသြယ္ ၃၉။မအူတန္း ၄၀။တမံႀကီး ၄၁။ကတုတ္ဘုရားႀကီး ၄၂။က်ိဳက္စေကာအေရွ႕ ၄၃။က်ိဳက္စေကာအေနာက္ ၄၄။ေအးသုခတုိ႔ျဖစ္သည္။ ေရွးေခတ္ေက်ာင္းမ်ား ဒုတိယကမာၻစစ္မတုိင္မွီႏွစ္ေပါင္း(၂၀)ေလာက္က ဦးေရႊၿမိဳင္ေက်ာင္း(ယၡဳေဆာက္လုပ္ေရး၀န္းမွ ( ၉၁၉ )အိမ္အထိ ( aided school ) အဂၤလိပ္လက္ထက္တြင္KEM ေက်ာင္း(king's of Edward Middle School ) ယၡဳအ.ထ.က ဒိုက္ဦးအနီးဟုယူဆ ကန္ဦးအ.ထ.က(ဒုတိယကမာၻစစ္အၿပီး)လက္ရွိကန္ဦးဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ဂ်ပန္ေက်ာင္း(ဒရယ္မီးဘုန္းႀကီးေက်ာင္း၀င္း) ဆရာခ်စ္လက္ေရးတုိသင္တန္းေက်ာင္း ယၡဳေက်ာင္းမ်ား အထက္တန္းေက်ာင္း (ဒိုက္ဦး၊ေဖာင္ေတာ္သီ၊က်ိဳက္စေကာ) အ.ထ.က ခြဲ (ကတုတ္ဘုရားႀကီး၊ဖေအာင္၀ဲ၊သုံးခြ၊လက္ပံသံုးခြ၊ဒိုက္ဦးအလယ္တန္းေက်ာင္း) အလယ္တန္းေက်ာင္း(ဗ်က္ႀကီး၊ေတာင္သလဲေျမာင္၊အိမ္ေျခေလးဆယ္၊ေအးသုခ) ဘကေက်ာင္း (ကန္ေတာ္မဂၤလာ၊လက္ပံသုံးခြ၊ကြင္းေျမွာင္၊အုတ္သွ်စ္ကုန္း၊ လက္ခုပ္ကြင္း၊ကတုတ္ဘုရားႀကီး၊အလံျပ၊ပုဂံကြဲ၊အုိးဖုိစု၊က်ိဳက္စေကာ၊ကုန္း၀ုိင္းႀကီး၊ပႏြတ္) စာတုိက္မ်ား ( ဒိုက္ဦး၊ေဖာင္ေတာ္သီ၊ကတုတ္ဘုရာႀကီး) စာၾကည္႕တုိက္မ်ား (ၿမိဳ႕ဦးစာၾကည္႕တုိက္၊ျမိဳ႕ပါတ္လမ္းအမွတ္(၂)ရပ္ကြက္။ ေဒၚခင္ျမင့္ျမင့္စာၾကည္႕တုိက္၊ျမိဳ႕၀င္လမ္း(၅)ရပ္ကြက္။ ဒို႔ေခတ္စာၾကည္႕တုိက္၊ေအာင္ခ်မ္းသာလမ္း(၂)ရပ္ကြက္။) ဒိုက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၏သမုိင္း၀င္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေတာင္သူလယ္သမားေတာ္လွန္ေရးတြင္ဆရာစံႏွင့္အတူမင္းလမ္း(၁)ရပ္ကြက္ (ယၡဳေဒၚက်င္ေ႒း)ဦးျမေသာင္းအိမ္တြင္ဂဠဳန္တပ္ဖြဲ႔မ်ားဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ လက္ပံသုံးခြရြာသားဆရာခ်စ္ဦးေဆာင္၍ျမက္နီကြင္းတုိက္ပြဲ၊ေရႊေညာင္ပင္တုိက္ပြဲ၊ ဘူးတစ္ရာတုိက္ပြဲမ်ားဆင္ႏြဲခဲံ့သည္။ဆရာခ်စ္ႏွင့္သူပုန္တပ္သား(၁၀)တုိ႔ အဖမ္းခံရၿပီးညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ကာေခါင္းျဖတ္အသတ္ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၁၈၊၁၉၁၉တြင္ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမႏွင့္ဖေအာင္၀ဲေက်းရြာ မႏၱေလးေက်ာင္းတုိက္ဆရာေတာ္ဦးေညးယ်၊ ဦးေကာ၀ိဒတို႔သည္ကန္ဦးေက်ာင္းဓမၼာရုံတြင္နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးတရားမ်ားေဟာေျပာခဲ့သည္။ ၁၉၃၈၊၁၉၃၉တြင္ဒို႔ဗမာအစည္းအရုံးမွသခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္း၊သခင္တင္၊ သခင္ထြန္းလွတုိ႔ကန္ဥိးဓမၼာရုံတြင္(မဦးတန္ေဆာင္းဟုယူဆ) နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးတရားမ်ားေဟာေျပာခဲ့သည္။ ၁၃၀၀ျပည္႕ေရနံေျမသပိတ္တြင္KEMေက်ာင္းသားမ်ား၊ ေက်ာင္းသားသမဂၢဦးထြန္းေအာင္၊ဦးပါ၊ဦးညြန္႔၊ဦးေက်ာက္တို႔သည္ ကန္ဦးေက်ာင္းတုိက္မဦးဓမၼာရုံတြင္စည္းေ၀းတုိင္ပင္လ်က္သပိတ္တုိက္ပြဲမ်ားပါ၀င္ဆင္ႏြဲခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ခုႏွစ္ေဖေဖၚ၀ါရီလတြင္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ဒိုက္ဦးတာဆုံတြင္တရာေဟာခဲ့သည္။ ဖေအာင္၀ဲရြာသားဦးတုိးသည္ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးတာ၀န္ခံျဖစ္ၿပီး ဗုိလ္ျမဒင္၊ဗုိလ္ဘက်င္တုိ႔ႏွင့္အတူလက္တြဲကာေသနတ္(၆)လက္တည္းႏွင့္ ေအာင္စုိးမုိးေက်းရြာေတာင္ဘက္ တံတားျဖဴ(ေျခာက္ေလာင္းတံတား)မွဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တုိ႔ကို ဒိုက္ဦးသားမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းကာတုိက္ပြဲ၀င္ခဲ့သည္။ ဒိုက္ဦးမွစစ္ေတာင္းဘက္သို႔ျဖတ္ထြက္လာေသာဂ်ပန္တပ္မကိုလည္းလုိက္လံတုိက္ခုိက္ခဲ့သည္။ ျပည္တြင္းစစ္တုိက္ပြဲမ်ားတြင္ဒုိက္ဦးတာဆုံတုိက္ပြဲ၊ရွမ္းစုတုိက္ပြဲ၊ ကတုတ္လက္ခုပ္ကြင္းတုိက္ပြဲမ်ားကအထူးထင္ရွားေသာတုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္သည္။ ရွမ္းစုတုိက္ပြဲတြင္ရဲေဘာ္လွေသာင္းအားေအာင္ဆန္းသူရိယဘြဲ႔၊ ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ၾကပ္ခင္ျမင့္အားသီဟသူရဘြဲ႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ကတုတ္တုိက္ပြဲတြင္ေဆးမႈးႀကီးမြန္ေထာ္သက္ညြန္႔အား သူရဘြဲ႔ကိုလည္းေကာင္းႏုိင္ငံေတာ္မွခ်ီးျမွင့္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၀၀န္းက်င္မွစ၍ဒိုက္ဦးသားမ်ား၏စြမ္းေဆာင္မႈမ်ားသည္ျမန္မာသာမက ကမာၻပါေက်ာ္ေစခဲ့သူမ်ားရွိခဲ့သည္ကိုအလြယ္တကူေလ့လာႏုိင္ပါသည္။ သမုိင္းစဥ္ဆက္ဘယ္တုန္းကမွမညံ႕ခဲ့ေသာဒိုက္ဦး ဘယ္သူမွမမႈ၊ဘယ္သူမွမတုပခဲ့ေသာဒိုက္ဦးအားအစဥ္အၿမဲတန္ဖုိးထားႏုိင္ေစရန္ရည္ရြယ္၍ သမိုင္းသိမွသမုိင္းသစ္မည္။ စစ္ေသြးအိမ္(ဒိုက္ဦး)